Gıdalarda yeni dönem: Tütsü aroma vericilerine sınırlama

Gıdalara tütsülenmiş veya isli tat vermek amacıyla kullanılan tütsü aroma vericileriyle ilgili yeni düzenleme süreci başlıyor. Sağlık açısından güvenliği tartışılan bazı maddeler için belirlenen geçiş takvimiyle birlikte ürünlerin üretimi, ithalatı ve piyasaya arzına yönelik kısıtlamalar aşamalı olarak hayata geçirilecek.

Düzenleme, özellikle cips, salam, sos, peynir ve işlenmiş balık gibi farklı ürün gruplarında kullanılan tütsü aroma vericilerini yakından ilgilendiriyor.

Tütsü aroma vericilerine sınırlama geliyor

Tütsülenmiş veya isli tat elde etmek amacıyla gıdalara eklenen bazı aroma vericileri, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) değerlendirmelerinin ardından yeniden gündeme geldi.

Bilimsel değerlendirmelerde, bazı maddelerin genetik materyal üzerinde olumsuz etki oluşturma ihtimalinin tamamen dışlanamadığı belirtildi. Bu değerlendirmelerin ardından söz konusu tütsü aroma vericilerinin kullanımının sona erdirilmesine yönelik karar alındı.

Türkiye’de ise tüm ürünler için tek bir yasak tarihi uygulanmayacak. Ürün gruplarına göre farklı geçiş tarihleri belirlenerek kademeli bir uygulamaya geçilecek.

İlk kısıtlamalar 2026’da başlıyor

Düzenleme kapsamında cips, sos ve ilgili diğer gıda gruplarında ithalat ve piyasaya arz için 1 Ekim 2026, işletmeler arasındaki satışlar için ise 1 Aralık 2026 son tarih olarak belirlendi.

Bu ürünlerin üretimi, ithalatı ve piyasaya arzına ise 1 Ocak 2027 itibarıyla izin verilmeyecek.

Et ve et ürünleri, peynir, işlenmiş balık ve diğer su ürünlerinde ise geçiş sürecinin daha uzun tutulması öngörülüyor. Bu ürün gruplarında kısıtlamaların 2028 yılına kadar uzanan bir takvim içerisinde uygulanması planlanıyor.

Eski ürünler hemen raflardan kalkmayacak

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi, tütsü aroma vericisi içeren ürünlerin belirlenen tarihte market raflarından tamamen kaldırılacağı anlamına gelmiyor.

Geçiş tarihlerinden önce piyasaya sunulmuş ürünlerin, mevcut kurallar doğrultusunda raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalmasına izin verilebilecek.

Bu nedenle yeni kısıtlamaların başladığı dönemde de bazı ürünlerde tütsü aroma vericilerinin bulunması mümkün olacak.

“Füme” yazması tek başına yeterli değil

Düzenlemeyle birlikte tüketicilerin ürün seçerken yalnızca ambalajın ön yüzündeki ifadelere değil, içindekiler listesinə de dikkat etmesi önem taşıyor.

Geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilen tütsüleme işlemi ile ürüne sonradan tütsü aroma vericisi eklenmesi birbirinden farklı uygulamalar olarak değerlendiriliyor.

Bu nedenle ambalajda yer alan “isli”, “füme” veya “barbekü” gibi ifadeler, ürünün otomatik olarak düzenleme kapsamında olduğu anlamına gelmiyor. Tüketicilerin özellikle içerik bölümünde “tütsü aroma vericisi” ifadesinin bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerekiyor.

Haber: Eylül Vurgun